Podczas nurkowania zdarza mi się znajdować niewybuchy, które mimo upływu lat nadal stanowią zagrożenie. Niektóre leżą zaledwie 1,5 metra pod wodą, w pobliżu plaż i marin, gdzie mogą zagrozić kąpiącym się oraz osobom korzystającym z łodzi. Pokazuję, jak zgłaszać takie znaleziska i dlaczego dokładna lokalizacja ma kluczowe znaczenie dla sprawnej interwencji.
NIEWYBUCHY POD WODĄ – ZNALEŹĆ, ZGŁOSIĆ I ZABEZPIECZYĆ
Podczas nurkowania można natrafić na niewybuchy, które mimo upływu lat nadal stanowią zagrożenie. Niektóre znajdują się w miejscach uczęszczanych przez ludzi, dlatego tak ważne jest ich zgłaszanie i przekazywanie lokalizacji odpowiednim służbom.
NIEWYBUCHY W MIEJSCACH REKREACJI
Znajdowałem niewybuchy w marinach, gdzie cumowały łodzie, oraz na strzeżonych plażach nad Bałtykiem. Niektóre leżały na głębokości zaledwie 1,5 metra. Kąpiący się mogli po prostu na nie nadepnąć, nie wiedząc, że znajdują się tuż pod wodą.
Zagrożenie dotyczy jednak nie tylko osób kąpiących się. Zrzucenie kotwicy w pobliżu niewybuchu lub oddziaływanie silników łodzi na przedmiot zalegający pod kadłubem może mieć katastrofalne skutki. W marinach, gdzie jednostki cumują blisko siebie, konsekwencje mogłyby być szczególnie poważne.
Zgłaszam wszystkie znalezione niewybuchy, również te położone z dala od plaż, marin i innych miejsc rekreacji. Priorytetowo traktuję jednak znaleziska w miejscach, w których mogą bezpośrednio zagrażać ludziom – tam, gdzie kąpią się ludzie, cumują łodzie lub odbywa się ruch jednostek pływających.

Radziecki pocisk moździerzowy 120mm znaleziony na głębokości 1,5 metra w Bałtyku na terenie plaży. Łukęcin.
DLACZEGO SAM TELEFON NA 112 MOŻE NIE WYSTARCZYĆ?
Na lądzie procedura jest stosunkowo prosta: zgłaszasz znalezienie niewybuchu, policja zabezpiecza miejsce, a następnie na miejsce przyjeżdża patrol saperski. Pod wodą sytuacja wygląda inaczej.
Samo zadzwonienie pod numer 112 może przynieść ograniczony skutek. Policjanci nie są w stanie łatwo zweryfikować zgłoszenia, jeśli przedmiot znajduje się pod wodą. Zwykły patrol saperski działający na lądzie może podjąć próbę usunięcia niewybuchu, gdy leży on naprawdę płytko, na przykład na głębokości do kolan. Miałem takie sytuacje i udało się w ten sposób usunąć znalezisko.
Jeśli jednak niewybuch znajduje się głębiej, konieczna może być interwencja nurków minerów, którzy mają odpowiednie przeszkolenie i sprzęt do pracy pod wodą.

Oznaczony bojką radziecki pocisk artyleryjski 85mm. Głębokość pół metra, zabrał go lądowy patrol saperski. Jezioro Drawsko.
JAK ZGŁOSIĆ NIEWYBUCH POD WODĄ?
Niewybuchy pod wodą zawsze oznaczam jednorazową bojką, którą mam ze sobą podczas nurkowania. Dzięki temu można później łatwiej zlokalizować miejsce znaleziska. Oznaczenie wykonuję wyłącznie wtedy, gdy mogę zrobić to bezpiecznie, bez dotykania i przemieszczania niewybuchu.
Następnie zgłaszam znalezisko zarządcy akwenu, na przykład Wodom Polskim lub Urzędowi Morskiemu. Takie zgłoszenie pozwala przekazać znacznie więcej informacji niż samo telefoniczne powiadomienie o podejrzanym przedmiocie.
W zależności od sytuacji mogę przekazać:
-
współrzędne GPS miejsca znalezienia,
-
pinezkę Google Maps wskazującą dokładną lokalizację,
-
głębokość zalegania przedmiotu,
-
warunki nurkowe, w tym widoczność pod wodą,
-
zdjęcia lub nagrania niewybuchu, jeśli zostały wykonane bez narażania bezpieczeństwa.
Te informacje są bardzo przydatne podczas planowania interwencji. Zdjęcia i nagrania mogą pomóc nurkom minerom rozpoznać znalezisko jeszcze przed wejściem do wody, a dokładne współrzędne i informacje o warunkach pozwalają lepiej przygotować działania.
Nie należy jednak zbliżać się do niewybuchu ani ryzykować dla uzyskania dokumentacji. Jeśli nie można bezpiecznie wykonać zdjęcia, najważniejsze jest przekazanie znanej lokalizacji i zgłoszenie zagrożenia.
Zgłoszenie można przekazać e-mailem, przez ePUAP lub system e-Doręczeń. Polecam szczególnie tę ostatnią formę, ponieważ pozwala oficjalnie przekazać sprawę do urzędu i zachować potwierdzenie wysłania oraz doręczenia.
Z mojego doświadczenia wynika, że Wody Polskie i Urzędy Morskie zazwyczaj reagują bardzo szybko – często już następnego dnia. Przyjmują zgłoszenie i przekazują sprawę dalej, do odpowiednich służb, które mogą zająć się usunięciem zagrożenia.

NURKOWANIE Z MISJĄ
Nurkowanie to dla mnie nie tylko eksploracja i poszukiwanie ciekawych przedmiotów. To również reagowanie na zagrożenia, które znajduję pod wodą.
Jeśli zauważysz niewybuch, nie dotykaj go, nie próbuj wydobywać i nie ignoruj znaleziska. Zgłoś zagrożenie, przekaż możliwie dokładną lokalizację i pozostaw dalsze działania odpowiednim służbom.
Wesprzyj mnie na Suppi!
Wesprzyj na Suppi →